Mary Celeste: Mürettebatı Buhar Olan Gemi
4 Aralık 1872. Atlas Okyanusu, Azor Adaları açıkları. Dei Gratia adlı geminin kaptanı, ufukta tanıdık bir gemi görüyor: Mary Celeste. Aynı limandan, New York'tan yola çıkmıştı.
Gemi bir süredir seyrediyor gibi değil. Sürükleniyor. Kaptan birkaç adamını kontrol için yolluyor.
Gemisinde kimse yok.
Bulunanlar ve bulunmayanlar
Mary Celeste'te tek bir canlı yoktu. Ne kaptan, ne mürettebat, ne kaptanın eşi Sarah, ne de iki yaşındaki kızları Sophia. Toplam on kişi kayıptı.
Ama gemi tuhaf biçimde sağlamdı:
- Yelken donanımı kısmen yırtıktı ama gemi su almıyordu.
- Ambar kapağı açıktı, ancak gemide yaklaşık 1.700 varil sanayi alkolü vardı ve yükün büyük kısmı yerindeydi.
- Kamaranın içi düzenliydi. Eşyalar dolapta, kıyafetler asılıydı.
- Kaptanın ve mürettebatın kişisel eşyaları, paraları, saatleri gemideydi.
- Mutfakta yemek hazırlığı vardı; ama çürümüş yemek yoktu.
- Tekne (filika) yoktu. Gemideki cankurtaran sandalı alınmıştı.
- Kaptanın seyir defteri son kaydı 25 Kasım'ı gösteriyordu; ancak bir tahta üzerinde tebeşirle yazılmış son mevki hesabı daha ileri bir tarihe işaret ediyordu.
Sandalın alınmış olması, gemi terk edildiğinde planlı bir tahliye yapıldığını gösteriyor. Ama neden on kişi, sağlam bir gemiyi bırakıp küçük bir sandalla açık denize çıkar?
En güçlü açıklama: alkol buharı
Bugün en çok kabul gören teori, sanayi alkolü varilleriyle ilgili. Mary Celeste'in yükü, dokuz varili hariç tümü varil başına yaklaşık 350 litrelik sanayi alkolü taşıyordu. Bu alkol, ahşap varillerin içinde zamanla buharlaşabilir.
Teoriye göre varillerden sızan buhar, ambar kapağı açıldığında ani bir buhar bulutu oluşturdu. Kaptan, patlama korkusuyla — tarihte bunun örnekleri vardı — gemiyi derhal terk etme emri verdi. Mürettebat sandalla gemiye bağlı halde bekleme hattı attı, ancak sert hava bağlantıyı kopardı ve sandal açık denizde kayboldu.
Bu, gemideki dağınıklığı, açık ambar kapağını ve sandalın alınmasını açıklıyor. Ama kanıtlanmadı.
Diğer teoriler
Su hortumu: Bölgede ani oluşan bir deniz hortumu, gemiyi sallayıp kaptanı paniğe sürüklemiş olabilir.
Korsanlık: Ancak gemide değerli hiçbir şey alınmamıştı. Korsanların para ve saat bırakması anlamsız.
Sigorta dolandırıcılığı: Gemi sahibi James Winchester'ın kâr elde etmek için olayı düzenlediği iddia edildi. Ancak kargo değeri sigorta ödemesini aşmıyordu ve mürettebatın kaptanı Benjamin Briggs, sicili temiz, saygın bir denizciydi.
Deniz canavarı / doğaüstü: Dönemin basını bu yöne fazlasıyla ilgi gösterdi — özellikle Arthur Conan Doyle'un 1884'te yayımladığı kurgu öykü, olayı olduğundan çok daha gizemli gösterdi. Gerçek belgeler, kurgunun anlattığından çok daha sıradan bir tablo ortaya koyuyor.
Geriye kalan
Mary Celeste bulunduktan sonra Cebelitarık'a götürüldü. Mahkeme, kurtarma ekibine ödül verdi ama gemi sahibini dolandırıcılıkla suçlamak için yeterli kanıt bulamadı.
Gemi bir süre daha sefer yaptı, sonunda 1885'te Haiti açıklarında kasıtlı olarak karaya oturtuldu — sahibi sigorta almak istiyordu.
On kişiden hiçbirinin izi bulunamadı. Ne bir ceset, ne bir sandal, ne bir mektup.