Gizem Arşivi
← Tüm dosyalar

Roanoke: Kuzey Amerika'da Kaybolan İngiliz Kolonisi

2026-10-03

1587 yılında John White, 115 kişilik bir grupla Kuzey Amerika kıyılarına ulaştı. Bugünkü Kuzey Karolina'da, Roanoke Adası'nda bir İngiliz kolonisi kurdular.

Bu, İngiltere'nin Amerika kıtasındaki ilk kalıcı yerleşim denemesiydi. Ve üç yıl içinde koloniden hiçbir iz kalmadı.

Koloni ve dönüş

Koloninin valisi John White'ın başına gelen talihsizlik, tam o sırada yaşandı: Yeni doğan torunu Virginia Dare, İngiliz anne babadan Amerika'da doğan ilk çocuk oldu. Kızı Eleanor ve damadı Ananias da kolonideydi.

Kısa süre sonra koloninin erzakı tükendi. White, İngiltere'ye dönüp yardım getirmek üzere yola çıktı. Planı birkaç ay içinde geri dönmekti.

Ama İngiltere ile İspanya arasındaki savaş patlak verdi. İngiliz donanması İspanyol Armadası'na karşı seferber edildi. Tüm gemiler askerî görevdeydi. White, geri dönmek için üç yıl beklemek zorunda kaldı.

Dönüş: 18 Ağustos 1590

White nihayet Roanoke'a ulaştığında, koloni yerleşkesi boştu.

Ama yıkılmamıştı. Evler sökülmüş ve taşınmıştı — bu, sakinlerin aceleyle kaçmadığını, planlı biçimde ayrıldığını gösteriyordu.

Ve orada, iki işaret vardı:

  • Bir ahşap direğe kazınmış: "CROATOAN"
  • Yakındaki bir ağaca kazınmış: "CRO"

Kolonicilerin, gidecekleri yeri bırakmaları için anlaşma buydu. Ancak White'ın talimatı farklıydı: Eğer tehlike nedeniyle zorla ayrılırlarsa, yanlarına Maltız haçı işareti bırakacaklardı. Haç yoktu.

Yani koloniciler gönüllü gitmişti.

Croatoan nedir?

"Croatoan", o bölgede yaşayan bir yerli topluluğun adıydı — Croatan (bugünkü Hatteras Adası civarı). Aynı zamanda adanın adıydı.

White, hemen Croatoan Adası'na gitmek istedi. Ancak hava koşulları ve gemideki mürettebatın isteksizliği yüzünden yola çıkamadı. İngiltere'ye dönmek zorunda kaldı.

Bir daha hiçbir zaman koloniyi arayacak imkânı olmadı.

Teoriler

Asimilasyon: En güçlü teori. Koloniciler, Croatan halkına katılıp onların arasında yaşamaya başladı. Bu, dönemin küçük kolonileri için son derece yaygın bir çözümdü — Birleşik Devletler'in başka bölgelerinde benzer örnekler belgelenmiştir.

Şiddetli bir saldırı: Ancak evlerin sökülmüş olması bunu zayıflatıyor. Saldırı olsaydı, yerleşke yakılır veya yağmalanırdı.

İspanyol saldırısı: İspanyollar bölgeye sefer düzenledi, ancak bir İngiliz kolonisi bulduklarına dair kayıt yok.

Hastalık: Mümkün ama evlerin sökülüp taşınmasını açıklamıyor.

Kanıtlar

İzleyen yüzyıllarda yapılan araştırmalar, asimilasyon teorisini destekleyen izler buldu:

  • 1709: Croatan halkıyla yaşayan yerleşimciler, atalarının beyaz tenli olduğunu ve kitaplardan okuyabildiklerini anlattı.
  • 1888: Bir tarihçi, "Croatan" kelimesinin bölgedeki Lumbee topluluğu içinde soyadı olarak yaşadığını belgeledi.
  • 1937: Hatteras'ta bir taş bulundu; ancak sonradan son derece şüpheli olduğu anlaşıldı.
  • 2018-2021: Arkeologlar, Hatteras Adası'ndaki Croatoan yerleşim alanında 16. yüzyıla ait Avrupa kökenli objeler buldu. Ancak buluntular, kolonicilerin orada olduğunu kesin olarak kanıtlamak için henüz yeterli değil.

Geriye kalan

Ne bir mezar, ne bir ceset, ne bir mektup. 115 kişi kayboldu ve Birleşik Devletler tarihinin ilk büyük gizemi olarak kayda geçti.

Dosyanın adı, "Kayıp Koloni". Ve teorilerden biri, en basit olan: Onlar ölmedi. Asimile oldular, başka bir halkın parçası oldular ve torunları bugün hâlâ orada yaşıyor.

Etiketler: tarihgizemkayıp