Wow! Sinyali - 72 Saniyelik Mesaj ve Yarım Asırlık Sessizlik
Radyo astronominin en ünlü çözülmemiş kaydı, bir kitap sayfası büyüklüğünde bir bilgisayar çıktısı üzerine kırmızı kalemle yazılmış tek bir kelimeden ibarettir: Wow!
Teleskop ve sinyal
15 Ağustos 1977 gecesi, Ohio Eyalet Üniversitesi'ne ait Big Ear radyo teleskobu gökyüzünü tarıyordu. Teleskop, gökyüzünün belirli bir noktasını, Dünya'nın dönüşü nedeniyle yalnızca 72 saniye boyunca gözleyebiliyordu.
O gece kaydedilen veri sırası şuydu: 6EQUJ5. Bu harf ve rakam dizisi, sinyalin gücünün kademeli olarak yükselip sonra aynı biçimde azaldığını gösteriyordu. Sinyal, arka plan gürültüsünün yaklaşık otuz katı güçteydi ve tek bir dar frekansta gelmişti.
Neden bu kadar dikkat çekti?
Sinyalin frekansı 1420 megahertz civarındaydı. Bu, evrendeki en bol element olan nötr hidrojenin doğal yayın frekansıdır ve radyo astronomide "hidrojen hattı" olarak bilinir. Hidrojen her yerde bulunduğu ve doğal gürültüden kolayca ayrıldığı için, yıldızlararası bir mesaj göndermek isteyen bir uygarlık için mantıklı bir kanal olarak görülür.
Sinyalin bir diğer önemli özelliği dar bantlı olmasıydı. Doğal kaynakların çoğu geniş bantta yayılır; 50 kanaldan yalnızca birinde görünen böylesi temiz bir sinyal, tam olarak SETI araştırmacılarının aradığı imzaydı.
Tek kelime: "Wow!"
Veriler birkaç gün sonra incelenirken, projede gönüllü çalışan gökbilimci Jerry Ehman diziyi fark etti. O kadar etkilendi ki çıktı üzerinde ilgili alanı kırmızı kalemle daire içine aldı ve kenarına "Wow!" yazdı. Sinyal o günden sonra bu adla anıldı.
Bir daha duyulmadı
Ekip, sinyalin geldiği bölgeyi bir ay boyunca izledi; hiçbir şey kaydedilmedi. Ertesi yıl aynı nokta yeniden tarandı, sonuç yine boştu. Sonraki on yıllarda çok daha hassas cihazlarla yapılan taramalarda da sinyal bir kez bile tekrarlanmadı.
Bugün sinyalin kaynağı hakkında kesin bir hüküm yok. Öne sürülen açıklamalar arasında uzaydaki parçalardan yansıma, yıldızlararası parıldama ve kuyruklu yıldız hidrojen bulutu gibi öneriler var; hiçbiri kanıtlanamadı. Son yıllarda öne çıkan bir öneri ise, güçlü bir manyetar patlamasının yakınındaki soğuk bir hidrojen bulutunu kısa süreliğine parlatmış olabileceği yönünde.
Neden hâlâ önemli?
Wow! Sinyali, bilimsel bir sonuç değil; belgelenmiş bir belirsizliktir. Sinyalin kendisi gerçek, kaydı arşivlerde duruyor, verileri yayımlanmış durumda. Ama tek bir gözlem olduğu ve tekrarlanamadığı için uzaylı uygarlık yorumu kanıtlanamıyor — aynı şekilde dünyevi bir kaynakla da açıklanamıyor.
Big Ear teleskobu 1990'ların sonunda kapatıldı ve yıkıldı. Onu kaydeden çıktı ise hâlâ bir arşivde duruyor: elli yıla yakın süredir cevaplanmayan bir sorunun tek kanıtı olarak.